ظرفیت نگهداری عناصر تغذیه ای

۱۴۰۰/۱۱/۸

written by : صدیقه رحیمی کارشناس ارشد خاکشناسی

دیدگاه کشاورزان:

ظرفیت نگه­داری عناصر تغذیه ای از دیدگاه کشاورزان به عنوان یک فرایند در فعالیت خاک هم به عنوان منبع دریافت کننده و هم منبع رهاکننده عناصر تغذیه­ ای است. اهمیت آن برای کشاورزان ظرفیت نگه­داری، سرعت رها سازی و توانایی خاک برای جانشینی آن و تهیه کردن عناصر تغذیه ­ای برای محصولات بعدی است.

تعاریف و بحث: 

بار سطحی خالص خاک این امکان را فراهم می­ کند تا فرم­ های عناصرتغذیه­ ای نگه­داری شود و در مقابل آب­شویی حفظ شود. بارهای مثبت و منفی هر دو حضور دارند. البته بارهای منفی غالب ترند. توانایی برای نگه­داشتن و بازگرداندن و جایگزین کردن عناصر تغذیه ­ای با بار مثبت به ظرفیت قابل تبادل کاتیونی اشاره می­ کند. افزایشPH محلول خاک باعث افزایشCEC می­ شود. به عنوان مثال برای کاتیون­ ها که دارای بار مثبت هستند به پتاسیم و آلومینیم و کلسیم و منیزیم و آمونیوم اشاره کرد. یون های با بار منفی یا آنیون­ ها که در سطح با بارهای منفی نمی­ توانند جذب شوند بیشتر در معرض آب­شویی هستند و مثال برای آن­ها نیترات و کلراید و سولفات و فسفات است. فسفات و سولفات به سادگی نیترات آب­شویی نمی­ شوند. فسفات تحرک کمتری در خاک ­ها دارد زیرا قابل حل نمی با­شد و به رس ها متصل می­ شود. فاکتورهای مهم برای ظرفیت نگه­داری عناصر تغذیه ای مانند PH، مقدار و نوع مواد آلی و بافت خاک و نوع رس است.

بررسی و مدیریت:

آزمایش خاک نشان می­ دهد که یک خاک می ­تواند عناصر تغذیه ­ای را به سرعت کافی برای نیاز گیاهان در آینده ­ای نزدیک فراهم نماید یا خیر. آزمایش خاک در اغلب موارد برای عناصری مانند پتاسیم و فسفر و منیزیم انجام می­ شود در حالی که خاک­ ها برای سایر عناصر تغذیه ­ای حتی عناصری که کمتر مورد نیازند می­ تواند آزمایش شود. درخاک­ هایی که میزان عناصر تغذیه ­ای آن­ها کم است، کشاورزان با به کاربردن سطحی از کود های شیمیایی این کمبود را جبران می­ کنند. در حالی که کود دهی سنگین می­ تواند در مدت زمان کوتاه باعث افزایش تولید شود اما می ­تواند باعث آب­شویی و باعث هدر رفتن عناصر تغذیه ای شود. ظرفیت نگه­داری عناصر تغذیه ­ای به وسیله ­ی افزایش موادآلی خاک بهبود می ­یابد. چرا که به عنوان منبعی برای عناصر تغذیه­ ای گیاهی است و به طور مستقیم بر مقدار آن موثر است و در طول زمان آن­ها را آزاد می­ سازد. تغذیه­ ی خاک با بقایای آلی و پوشش سبز و کود حیوانی نه تنها باعث بهبود ظرفیت نگهداری عناصر تغذیه ­ای می­ شود بلکه باعث بهبود ساختمان خاک و نفوذ آب و راحتی کار در خاک می ­شود.

---