کشت پذیری
۱۴۰۰/۱۰/۲۶
written by : صدیقه رحیمی کارشناس ارشد خاکشناسی
دیدگاه کشاورزان: یک خاک مناسب و یکنواخت به راحتی قابل خرد کردن است و زمانی که بر روی آن راه می روید حالت اسفنجی دارد و زمانی که در آن کشت و کار انجام می دهید احساسی مثل بریدن کره دارد. کشت پذیری و هموار بودن خاک مرتبط با قابلیت کار راحت در طول عملیات شخم ورزی، کشت و کار و برداشت است. خاک فقیر خیلی کلوخه ای و سنگین است و بخشی از آن در طی شخم زدن متراکم شده است. کشت پذیری یک ویژگی مهم خاک است، حتی اگر زمین شخم زده نشده باشد و یا حداقل شخم ورزی انجام شده باشد. البته کشت پذیری و هموار بودن خاک به نوع محصولی که کشت می شود هم بستگی دارد.
تعاریف و بحث:
- خاکدانه ها: ذرات شن، سیلت و رس که با یکدیگر در یک توده منفرد و یا بهم پیوسته قرار دارند. شکل خاکدانه های پایدار خاک مرتبط با فعالیت هوموس، دیگر ترکیبات آلی خاک، فعالیت های جانداران خاک و رشد ریشه گیاهان در خاک است. خاکدانه های طبیعی ped نامیده می شود. کلوخه ها تودهای از خاک هستند که به وسیلهء شخم ورزی و دیگر عملیات تخریب خاک ها به وجود می آیند.
- پایداری خاکدانه ها: اشاره به توانایی خاکدانه های طبیعی دارد که در مقابل شکسته شدن و جدا شدن براساس نیروهای حاصل از شخم ورزی و سایر عملیات در حالت مرطوب مقاومت می کند. در واقع اگر خاکدانه ای منفرد و به آسانی از هم بشکند، گفته می شود پایداری خاکدانه های این خاک ضعیف است.
- کشت پذیری: به شرایط فیزیکی یا ساختمان خاک که رشد گیاهان را تحت تاثیر قرار می دهد اشاره می کند. خاک با کشت پذیری مناسب خاکی است که دارای منافذ زیادی است و اجازه می دهد تا آب به راحتی در آن نفوذ کند. همچنین رشد ریشه های گیاهان هیچ محدودیتی نداشته و به طورکلی کار کردن در اینگونه خاک ها راحت است. کشت پذیری با جرم مخصوص ظاهری مرتبط است. خاک های با جرم مخصوص ظاهری کم و دارای تخلخل زیاد کشت پذیری بهتری داشته چرا که این خاک ها با منافذ و با توزیع منافذ بزرگ و کوچک به خوبی تهویه دارند و ظرفیت نگهداری آب بالایی داشته و سرعت نفوذپذیری بیشتر است.
بررسی و مدیریت: ساختمان خاک و کشت پذیری به طور مستقیم به مدیریت خاک وابسته اند. ارزیابی فصلی و یا سالیانه این شاخص ممکن است به بهبود عملیات مدیریتی کمک کند تا منجر به حرکت آزادانه هوا و آب در داخل خاک شود. مدیریت خوب مواد آلی باعث افزایش فعالیت کرم های خاکی و تجزیهء میکروبی منجر شده که باعث بهبود کشت پذیری و ساختمان خاک می شود. عملیاتی که منجر به فرسایش و تراکم خاک می شوند مانند رها کردن مزارع در زمستان یا کار کردن در آن زمانی که خیلی مرطوب است باعث می شود تا ساختمان خاک و کشت پذیری خاک ضعیف شود.